A duniyar yau, kusan kashi 90% na dukiyar mutum, hotunansa, sirrinsa, da bayanan kasuwancinsa suna kulle ne a cikin na’urori da asusun yanar gizo. Idan mutuwa ta riskeka babu zato, wadannan bayanan na iya zama "matattun kaddarori" idan ba a yi tanadi ba. Domin kauce wa hakan, ga muhimman matakai bakwai da ya kamata kowane mutum mai hangen nesa ya dauka:


1. Amintar da Gidan Hotuna da Takardu (Apple Legacy Contact)

Idan kana amfani da iPhone, Apple ya samar da tsarin Legacy Contact. Wannan tsarin yana ba mutumin da ka amince wa damar shiga cikin hotunanka, bayanan kula (notes), da sauran fayilolinka idan ka riga mu gidan gaskiya.

Yadda ake yi: Shiga Settings β†’ Taba sunanka β†’ Sign-In & Security β†’ Legacy Contact.

Muhimmancinsa: Ba tare da wannan ba, iyalanka za su iya shafe watanni suna fafutuka da kotu da takardun shari'a kafin a ba su damar bude wayarka, wanda sau da yawa ba ma a samun nasara.


2. Tsarin "Muryar Bayan Mutuwa" na Google (Inactive Account Manager)

Google shi ne babban ma'ajin imel dinmu (Gmail), bidiyo (YouTube), da taswirar rayuwarmu. Ta amfani da Inactive Account Manager, za ka iya umartar Google kan abin da zai yi idan ya ga asusunka ya daina aiki na tsawon lokaci (misali bayan wata 3 ko 6).

Mataki: Ziyarci myaccount.google.com/inactive.

Sakamako: Idan ba ka shiga asusunka ba na tsawon lokacin da ka saka, Google zai tura wa mutanen da ka zaba hanyar sauke bayanan da ka amince musu su gani.


3. Mabudin Taskar Sirri (Password Manager)

Wannan shi ne mataki mafi muhimmanci. Manajojin kalmomin sirri kamar Bitwarden, LastPass, ko Dashlane suna da tsarin "Emergency Access".

Idan ka ba wani dama, zai iya neman shiga taskarka. Idan ba ka hana shi ba cikin kwanaki bakwai (ko adadin da ka saita), tsarin zai ba shi damar shiga.

Ga masu 1Password: Babu wannan tsarin kai tsaye, don haka ya zama dole ka buga (print) "Emergency Kit" dinka ka ajiye a wurin da za a iya gani idan bukatar hakan ta taso.


4. Kadarorin Crypto: Sirrin da ba shi da "Customer Service"

Dukiyar da take cikin Crypto (Self-custody wallets) ba ta da wani lauya ko banki da zai iya dawo da ita idan ka rasa Seed Phrase (kalmomin sirri guda 12 ko 24).

GargaΙ—i: Kar ka taba daukar hotonsu a waya ko tura su a imel.

Mafita: Rubuta su a takarda, ka ajiye a cikin babban akwati (safe) ko wurin da kake adana takardun gado. Idan babu wannan takardar, dukiyar ta tafi kenan har abada.


Enjoying this analysis?

Subscribe to get more deep dives directly in your inbox.

Sponsored Alpha

5. Tunawa da Marigayi a Kafafen Sada Zumunta

Facebook da Instagram suna ba da damar nada Legacy Contact. Wannan mutumin zai iya kula da shafinka (Memorialized Account), ya saka sanarwar mutuwa, ko ya karbi bukatar abota. Amma ba zai iya karanta sakonninka na sirri (DMs) ba.

Wannan yana da kyau domin hana bata-gari yin amfani da tsohon shafinka don zamba.


6. Lambar Sirri ta Wayar Hannu (The Master PIN)

Dukkan matakan da ke sama na iya rugujewa idan babu wanda ya san lambar sirrin (Passcode) wayarka. Wayarka ita ce ke rike da manhajojin tabbatar da tsaro (2FA) kamar Google Authenticator.

Ka tabbata akalla mutum daya amintacce ya san lambar bude wayarka, ko kuma ka rubuta ta a cikin takardunka na sirri.


7. Rubuta Kundin Bayani (The Master Document)

A karshe, hada dukkan wadannan bayanai a takarda guda daya:

Ina aka adana bayanan Password Manager.

Ina Seed Phrases na Crypto suke.

Lambar bude waya.

Sunayen mutanen da aka ba wa ikon gado a Apple da Google.


Abubuwan da ya Kamata a Guje wa:

Kada ka dogara da cewa matarka ko mijinki "ya san komai." A lokacin firgici, mutum kan iya mantawa.

Kada ka rubuta bayanan sirri a cikin "Google Doc" ko "Notes." Idan asusunka ya kulle, bayanan ma sun kulle.

Kada ka bar wannan aikin sai gobe. Mutuwa ba ta sallama.


Shirya gadon dijital ba wai kawai yana kare dukiyarka ba ne; wata hanya ce ta saukaka wa iyalanka radadin rashi. Ka bar musu gado, kar ka bar musu rudani da wahala.